Mesa (Episkopi) Gonia : het spookdorp van Santorini
Santorini heeft natuurlijk alles in huis om ons als toerist te verleiden. Witte huisjes, blauwe koepels, zwarte stranden, gezellige terrasjes en overal die typische Griekse sfeer.
Maar vandaag laten we de drukte van Kamari even achter ons.
We trekken niet met een huurauto op pad, maar gewoon te voet. Mesa Gonia ligt immers vlak bij Kamari en dus is het een ideaal uitstapje voor wie graag eens wat verder kijkt dan het strand en de boulevard.
En wat begint als een gewone wandeling, wordt al snel een kleine reis terug in de tijd.
Van levendig Kamari naar stil Mesa Gonia
Terwijl we vanuit Kamari omhoog wandelen, verandert de omgeving langzaam. De drukte van de kust blijft achter ons en de straatjes worden rustiger. Hotels, restaurants en souvenirwinkeltjes maken plaats voor oude muren, wijngaarden en authentieke huizen.
Het lijkt bijna alsof we Santorini achter ons laten.
Maar niets is minder waar.
We komen aan in Mesa Gonia, ook bekend als Episkopi Gonia, een oud dorp dat tegen de hellingen van de berg Profitis Ilias ligt.
Vandaag is het er opvallend stil.
En daar zit een bijzonder verhaal achter.
Het dorp dat door de aarde werd verlaten
Mesa Gonia was ooit een levendig dorp waar families woonden en waar de wijnbouw een belangrijke rol speelde. Santorini heeft immers een eeuwenoude wijntraditie en ook hier waren de wijngaarden nooit ver weg.
Tot de aarde op 9 juli 1956 letterlijk onder de voeten van de bewoners begon te beven.
Een zeer zware aardbeving trof Santorini. Mesa Gonia werd daarbij zwaar beschadigd en een groot deel van het dorp werd verwoest. Veel inwoners besloten daarna hun huizen achter te laten en verhuisden richting de kust.
Zo groeide beneden aan zee het huidige Kamari verder uit.
En wij wandelen vandaag dus eigenlijk van het nieuwe Santorini naar het oude Santorini.
Best bijzonder als je er even bij stilstaat.
Wat me in Mesa Gonia meteen opvalt, is het merkwaardige contrast tussen de gebouwen. Aan de ene kant staan er prachtige, zorgvuldig gerestaureerde kerken met hun hagelwitte muren en blauwe koepels, aan de andere kant liggen oude huizen er verweerd en soms bijna verlaten bij.
Dat heeft natuurlijk alles te maken met de zware aardbeving van 1956. Veel huizen raken beschadigd en heel wat bewoners verlaten daarna het dorp en trekken richting de kust, Sommige woningen worden nooit meer opgebouwd en blijven als stille getuigen van het verleden achter.
De kerken krijgen een heel ander lot. Zij worden zorgvuldig onderhouden en gerestaureerd, waardoor ze vandaag nog altijd prachtig afsteken tegen de soms vervallen huizen eromheen.
En misschien maakt net dat contrast Mesa Gonia zo bijzonder. Tussen afbrokkelende muren, oude deuren en verlaten binnenplaatsen duiken plots pareltjes van religieuze architectuur op.
Wandelen door een dorp met een verleden
We slenteren door de smalle straatjes van Mesa Gonia. Sommige huizen zijn mooi gerestaureerd, andere dragen nog duidelijk de sporen van hun verleden. Hier en daar staan oude muren en verlaten gebouwen die herinneren aan het dorp van vroeger.
Er hangt een aparte sfeer.
Geen massa toeristen, geen drukte en nauwelijks verkeer. Alleen de zon, de stilte en af en toe het geluid van iemand die ergens achter een deur bezig is.
En dan gebeurt er precies wat ik zo leuk vind aan reizen.
Een vrouwtje komt uit haar kleine, oude huisje naar buiten.
Ze ziet ons wandelen en wil duidelijk graag een praatje maken.
En natuurlijk wil ik dat ook!
Er is alleen één klein detail waar we geen rekening mee hebben gehouden…
Ze spreekt alleen Grieks.
Mijn Grieks is ondertussen niet bepaald geschikt om diepgaande gesprekken over de geschiedenis van Mesa Gonia te voeren. 😂
Maar daar laten we ons niet door tegenhouden.
Met handen, voeten, glimlachen en een flinke dosis goede wil proberen we elkaar te begrijpen. Zij vertelt enthousiast, ik knik enthousiast. Of we elkaar werkelijk begrijpen, blijft een beetje een open vraag… maar gezellig is het wel.
En eerlijk gezegd zijn dat vaak de leukste ontmoetingen onderweg.
Je hoeft niet dezelfde taal te spreken om even contact te maken.
Eén van de grootste pareltjes van Mesa Gonia is Panagia Episkopi, ook bekend als Kyra Piskopi of de Panagia van Gonia. Dit is niet zomaar een oud kerkje, maar wordt beschouwd als het belangrijkste Byzantijnse monument van Santorini. Men gelooft dat de kerk rond 1115 werd gesticht door de Byzantijnse keizer Alexios I Komnenos en oorspronkelijk de catholicon – de hoofdkerk – van een klooster was. Binnenin bevinden zich waardevolle Byzantijnse iconen, waardoor deze plek nog altijd een bijzondere betekenis heeft.
Een 12e-eeuwse Byzantijnse fresco van Sint Athanasius in de Panagia Episkopi, Mesa Gonia.
Een vruchtbare verrassing
Tussen de oude huizen en stoffige paadjes van Mesa Gonia ontdekken we nog een heel andere rijkdom: de vruchtbare bomen en planten die hier gewoon tussen de ruïnes en tuinen groeien. We zien prachtige vijgenbomen, waarvan de rijpe vruchten straks zo uit de hand gegeten kunnen worden.
We zien prachtige bomen vol granaatappels, die al mooi rood kleuren. Sommige vruchten zijn zelfs al opengebarsten, waardoor de glanzende rode pitjes nieuwsgierig naar buiten piepen.
Ook pistachenoten groeien hier aan hun bomen in kleine trosjes – een leuke ontdekking, want meestal kennen we pistachenoten natuurlijk alleen netjes gepeld uit een zakje.
En dan zijn er natuurlijk de druivenranken, die op Santorini een verhaal apart zijn. De wijnstokken groeien hier laag bij de grond en worden in typische ronde kransen gevlochten, een slimme manier om ze tegen de felle zon en de stevige Meltemi-wind te beschermen. Tussen al dat dorre, goudgele landschap is het verrassend om zoveel leven en lekkers aan de bomen te zien hangen. Mesa Gonia blijkt dus niet alleen een dorp vol geschiedenis, maar ook een klein openluchtfruitkraam… alleen moet je wel eerst even weten waar je mag plukken! 😉
Een ander gezicht van Santorini
Wanneer we later weer richting Kamari wandelen, besef ik hoe dichtbij twee totaal verschillende werelden eigenlijk bij elkaar liggen.
Beneden ligt het bruisende Kamari, met zijn strand, hotels, restaurants en vakantiegangers.
En op wandelafstand ligt Mesa Gonia, een dorp dat zwaar werd getroffen door de aardbeving van 1956 en waarvan een groot deel van de bewoners uiteindelijk vertrok.
Toch voelt Mesa Gonia niet doods aan.
Er is leven, er zijn mensen, er zijn wijngaarden en er zijn oude huizen die hun verhaal blijven vertellen.
Misschien is dat wel het mooie aan Santorini.
Je hoeft niet altijd naar de bekende uitzichtpunten te trekken om iets bijzonders te ontdekken. Soms volstaat het om van Kamari de andere kant op te wandelen.
Een paar kilometer verder wacht een stukje Santorini waar het allemaal wat stiller, authentieker en vooral verrassender wordt.
En als er onderweg dan ook nog een oud Grieks vrouwtje opduikt voor een babbeltje
Dan weet ik dat ik weer een mooi stukje Dolce far tutto heb gevonden.
Opmerkingen