Saxhóll: klimmen naar de rand van een vulkaan 🌋Snaefellsnes, Iceland
Tijdens mijn rondreis door IJsland kom ik op het schiereiland Snæfellsnes op een plek waar de aarde haar vurige verleden niet bepaald probeert te verstoppen. Integendeel. Midden in het zwarte, ruige landschap ligt Saxhóll, een opvallende vulkanische krater die er vandaag rustig en bijna vredig bijligt.
Maar vergis je niet… deze plek heeft ooit flink staan spuwen.
En vandaag ga ik gewoon even naar boven kijken. Een mens moet tenslotte weten waar hij loopt!
Een vulkaan met een indrukwekkend verleden
Saxhóll ligt in het Snæfellsjökull National Park, in het westelijke deel van het schiereiland Snæfellsnes. De krater is ongeveer 40 meter hoog en ontstond naar schatting 3.000 tot 4.000 jaar geleden tijdens een vulkanische uitbarsting.
Het is een zogenaamde scoriakrater: tijdens een explosieve eruptie worden lava, stenen en ander vulkanisch materiaal de lucht in geslingerd. Rond de opening stapelt dat materiaal zich op en zo ontstaat uiteindelijk een kegelvormige heuvel met een krater bovenaan.
Vandaag ziet dat er allemaal heel onschuldig uit. Een beetje roodbruin vulkanisch gesteente, wat groen mos en een mooi landschap rondom. Maar als je bedenkt dat hier duizenden jaren geleden gloeiend heet materiaal uit de aarde kwam, krijgt die rustige heuvel toch een heel ander verhaal.
IJsland blijft wat dat betreft een merkwaardig land. Je rijdt er rustig rond en plots staat er een vulkaan naast de weg alsof iemand hem daar bij de aanleg van de parking gewoon vergeten is weg te halen.
Tijd om de krater te beklimmen
Vanop de parking lijkt de beklimming gelukkig mee te vallen. Er loopt een metalen trap in een mooie bocht tegen de flank van Saxhóll omhoog.
En wat een trap!
De bijzondere trap werd ontworpen om bezoekers naar boven te brengen zonder het kwetsbare vulkaanlandschap verder te beschadigen. Hij volgt de helling als een soort metalen lint en kreeg er zelfs een internationale landschapsprijs voor.
Dus daar ga ik…
Trede voor trede.
En nog eentje.
En nog eentje.
Op papier klinkt "een korte klim naar een krater" natuurlijk heel ontspannen. In werkelijkheid begint mijn lichaam na een tijdje toch voorzichtig te informeren of ik écht helemaal tot boven moet. 😄
Maar de omgeving maakt veel goed. Terwijl ik hoger kom, wordt het uitzicht steeds weidser. Achter mij ligt het ruige vulkanische landschap van Snæfellsnes en voor mij opent zich de grote IJslandse leegte.
Boven op Saxhóll
Eenmaal boven krijg ik waarvoor ik gekomen ben: een fantastisch uitzicht over het IJslandse landschap.
Ik kijk recht de krater in. De binnenkant van Saxhóll is een mooi voorbeeld van hoe een vulkaan er van dichtbij uitziet. Geen Hollywoodkrater met rookpluimen en lavafonteinen vandaag, gelukkig maar. Gewoon een stille, donkere kom die eraan herinnert dat hier ooit de aarde behoorlijk actief was.
Rondom liggen uitgestrekte lavavelden, de oceaan en – wanneer het weer meewerkt – de indrukwekkende Snæfellsjökull. Vanaf deze hoogte begrijp ik opnieuw waarom Snæfellsnes zo bijzonder is. Het landschap lijkt hier uit verschillende werelden tegelijk te bestaan: zwarte lava, groene begroeiing, blauwe zee en in de verte de met ijs bedekte vulkaan.
En natuurlijk maak ik foto's.
Want je kunt duizend keer zeggen: "Je had erbij moeten zijn."
Maar thuis gelooft niemand dat.
Dus: foto maken! 📸
Wat ik zo bijzonder vind aan Saxhóll is dat je hier op een relatief korte wandeling letterlijk midden in de geologische geschiedenis van IJsland staat.
IJsland ligt op de Mid-Atlantische Rug, waar de Noord-Amerikaanse en Euraziatische aardplaten uit elkaar bewegen. Die voortdurende beweging onder de aarde heeft mee het landschap gevormd waarvoor IJsland zo bekend is: vulkanen, lavavelden, kraters en geothermische gebieden.
Saxhóll is daar een prachtig, kleinschalig voorbeeld van.
En hoewel de vulkaan al duizenden jaren rustig is, voelt het landschap helemaal niet doods aan. Integendeel. Het ruwe gesteente, het mos en de immense open ruimte geven me het gevoel dat de natuur hier nog altijd de baas is.
Eigenlijk zijn wij hier maar bezoekers.
En de natuur zegt heel duidelijk: blijf maar netjes op het pad.
Dat doen we dus ook. Het vulkanische landschap is kwetsbaar en het mos groeit hier bijzonder traag. De aangelegde trap en wandelroute helpen om de omgeving te beschermen tegen al die nieuwsgierige wandelaars zoals ik.
Kleine gele sterretjes tussen de lava
Tussen al dat zwarte vulkanische gesteente ontdek ik plots iets heel anders: kleine felgele bloemetjes die vrolijk tussen de rotsen staan te stralen.
Het plantje is Sedum acre, bij ons beter bekend als muurpeper. Het is eigenlijk een klein vetplantje met dikke, vlezige blaadjes. En dat is geen toeval: dankzij die blaadjes kan het vocht vasthouden en overleven op plaatsen waar gewone planten het behoorlijk moeilijk hebben.
Op Saxhóll voelt deze kleine plant zich dan ook helemaal thuis. Hij groeit graag op droge, rotsachtige en voedselarme bodem en is in IJsland wijd verspreid. Zelfs tussen het vulkanische gesteente vindt hij blijkbaar genoeg om van te leven.
De naam muurpeper heeft een grappige reden: de blaadjes hebben een scherpe, peperachtige en bittere smaak. Niet meteen het soort kruid dat ik tijdens mijn wandeling tussen de lava in mijn mond wil steken! 😄
Ik vind het wel bijzonder: terwijl Saxhóll ons herinnert aan een tijd waarin hier vuur en lava uit de aarde kwamen, zorgt dit piepkleine vetplantje voor een vrolijk geel accent tussen de zwarte stenen. Ze maken het vulkaanlandschap alleen maar mooier.
Even blijven kijken…
Ik blijf nog een tijdje boven staan.
De wind speelt met mijn haar, beneden wordt de auto steeds kleiner en rondom mij strekt het IJslandse landschap zich uit zover ik kan kijken.
Ik kijk nog één keer de krater in en probeer me voor te stellen hoe deze plek er duizenden jaren geleden moet hebben uitgezien.
Geen trap.
Geen parking.
Geen toeristen.
Geen fototoestellen.
Alleen vuur, rook, lava en een aarde die duidelijk even haar eigen plannen heeft.
Vandaag is Saxhóll gelukkig een stuk vriendelijker. Je hoeft geen heldhaftige bergbeklimmer te zijn om de top te bereiken. De trap maakt de klim toegankelijk en boven word je beloond met een uitzicht dat de paar zuchten onderweg ruimschoots goedmaakt.
Ik daal weer af en kijk nog even achterom.
Saxhóll staat er rustig bij.
Alsof er nooit iets gebeurd is.
Maar ik weet beter.
IJsland laat zijn verleden gewoon in het landschap liggen.
En soms moet je er alleen maar een trap voor beklimmen om het te zien.
Opmerkingen