Sinterklaas... een echte Europeaan?

Op 6 december klinkt overal uit volle borst "Zie ginds komt de stoomboot uit Spanje weer aan." Maar ... was de goedheilig man wel een Spanjaard? Of was hij Italiaan? Of toch van Turkse origine? Of een wereldburger avant la lettre? Lees hier het échte verhaal achter de man van mandarijntjes, chocolade en speelgoed.



In onze herinneringen is en blijft Sinterklaas altijd even oud en grijs, maar toch heeft de man ook zijn jonge jaren gehad. We duiken een flink stuk terug in de tijd toen rond 270 na Christus een zekere Nicola werd geboren in Lycië. Dat is tegenwoordig een streek in Antalya (Turkije), maar was doorheen de geschiedenis zowel Grieks, Romeins als Byzantijns en finaal dus ook Turks grondgebied. Het maakt meteen duidelijk hoe complex het levensverhaal van Nicola als goeie Sint wel is.


Dat hij bijzonder zou worden, bleek al direct bij zijn geboorte. Zo ging hij volgens de legende bij het eerste levenslicht rechtop zitten en dankte hij met beide handjes samengevouwen voor de borst God meteen voor zijn geboorte. Jong geleerd, was duidelijk jong gedaan.


Nicola was enige zoon in een erg rijk gezin. Hij werd op jonge leeftijd wees, maar gaf zijn erfenis weg om armen en zieken te helpen. Toonde hij zich toen al als een soort weldoener en een vrijgevig en goedheilig man?


Nicola zou bisschop worden van Myra (Antalya) om na een leven vol goeds op 62-jarige leeftijd te overlijden op - jawel - 6 december 342. Hij werd in Myra begraven in een stenen grafkist, waar zijn lichaam zeven eeuwen zou blijven liggen. Na zijn dood werd hij heilig verklaard en zo werd het graf van 'San Nicola' in Anatolië gedurende vele eeuwen een belangrijk pelgrimsoord .



Toen Myra in de elfde eeuw uiteindelijk in handen kwam van Turkse overheersers, was het graf niet langer toegankelijk voor de christenen. Het was hét moment voor Italiaanse zeelieden uit Bari om met drie schepen naar Myra te varen, er het graf van Sint- Nicolaas te openen en de stoffelijke resten mee te nemen naar hun stad. Het lichaam van San Nicola kreeg zo een nieuwe laatste rustplaats in de Zuid-Italiaanse havenstad Bari en bovenop zijn crypte kwam de basiliek van 'San Nicola di Bari' te staan.


Laat nu datzelfde Bari ooit hebben toebehoord tot het Spaanse rijk en de puzzel valt in elkaar waarom ook wij vandaag de dag Sint-Nicolaas of 'Sinterklaas' nog altijd rond 6 december ... uit Spanje laten komen.


Einde van de saga? Toch niet helemaal. Er werden in het vroegere graf in Myra nog enkele skeletoverblijfselen gevonden die naar Venezia werden gebracht, waardoor ook daar een kerk San Nicolò al Lido haar plaats kreeg... Wetenschappelijk onderzoek heeft alleszins uitgewezen dat de beenderen in Bari en Venezia tot hetzelfde skelet behoren!


Maar bovendien hebben tijdens opgravingen in het Turkse stadje Demre (het vroegere Myra) archeologen in 2017 via een digitaal onderzoek een begraafplaats onder de  kerk daar ontdekt. Ze vermoeden dat het graf ongeschonden is, en hopen na het weghalen van de mozaïekenvloer het onaangeroerde lichaam van Sint-Nicolaas te vinden. Zij suggereren nu dat destijds de foute skeletbeenderen werden weggeroofd en dat de ‘relikwieën’ in Bari aan een anonieme priester toebehoren... Daar is dan wel een nieuwe analyse nodig van de de skeletresten, maar in Bari wil men de grafrust van de heilige niet opnieuw verstoren... Ergens - hetzij in Demre, in Bari, of in Venezia - staan pelgrims dus alleszins aan het 'foute' graf voor hun eerbetoon aan San Nicola.



Maar in alle eerlijkheid doet dat er voor mij niet echt toe. Misschien vergroot dat net het mysterie van de goedheilig man op een bepaalde manier. Want blijft het allerbelangrijkste uiteindelijk niet de vrijgevigheid en de liefde voor kinderen waar we op 6 december met z'n allen nog eens extra bij stilstaan?


Al dat lekkers, zoet en speelgoed hoeven gelukkig geen geloof of nationaliteit te hebben, denk ik dan maar. Zolang het een beetje gezelligheid en sfeer brengt in de huiskamers in korte, donkere dagen én het iedereen maar smaakt... Dank u Sinterklaasje.


70 keer bekeken