Kalitsounia – Een zoete ontdekking op Santorini

Sommige recepten vertellen meer dan alleen hoe je iets moet bereiden. Ze vertellen een verhaal. Een verhaal over tradities die van generatie op generatie worden doorgegeven, over families die samen rond de keukentafel zitten en over de geur van versgebakken lekkernijen die door de smalle straatjes van een Grieks dorpje zweeft.

Soms zijn het net de onverwachte ontdekkingen die een vakantie extra bijzonder maken. Zo was het ook tijdens ons verblijf op Santorini. Elke ochtend stond er in het restaurant van ons resort een uitgebreid ontbijtbuffet klaar met een mix van internationale gerechten en typisch Griekse lekkernijen.

Op één van de ochtenden trok een klein, goudbruin gebakje mijn aandacht. Ik had het nog nooit eerder gezien. Nieuwsgierig nam ik er eentje mee naar mijn tafel. Bij de eerste hap wist ik meteen dat dit geen gewoon ontbijtgebak was. Het flinterdunne deeg, de romige kaasvulling, het subtiele aroma van kaneel en de zachte zoetheid maakten het tot een echte smaakbeleving. Ik nam me meteen voor om uit te zoeken wat dit heerlijke gebakje was.

Zo ontdekte ik kalitsounia, ook wel Lichnarakia genoemd.

De Griekse eilanden hebben elk hun eigen culinaire identiteit, maar recepten reizen al generaties lang mee met families, bakkers en koks. Daardoor kun je ook op Santorini genieten van specialiteiten die oorspronkelijk van een ander eiland afkomstig zijn.

Griekenland - Kreta en Santorini

Hoewel ik ze voor het eerst proefde op Santorini, blijken deze heerlijke gebakjes oorspronkelijk afkomstig te zijn van Kreta. Daar behoren ze al eeuwenlang tot de culinaire tradities en worden ze vooral met Pasen in vrijwel elk gezin gebakken. Door de jaren heen zijn ze echter zo geliefd geworden dat je ze vandaag ook op andere Griekse eilanden en op het vasteland kunt vinden. Dat verklaart waarom ze ook een plaatsje kregen op het ontbijtbuffet van ons resort.

Een stukje Kreta op mijn ontbijtbord

Kalitsounia danken hun naam aan hun karakteristieke open vorm. Kalitsounia – ook wel Lichnarakia genoemd – danken hun naam aan hun vorm. De open bovenkant doet denken aan de kleine olielampjes (lichnari) die vroeger in Griekse huizen werden gebruikt.

Ze worden traditioneel gevuld met verse myzithra, een zachte, lichtzoete schapen- of geitenkaas die op Kreta dagelijks vers wordt bereid. Buiten Griekenland is die kaas moeilijk verkrijgbaar, maar ricotta of mascarpone zijn uitstekende alternatieven ,die de romige textuur verrassend goed benaderen.

Wat mij vooral verraste, was hoe verfijnd de smaken zijn. Geen overdreven zoet dessert, maar een perfect evenwicht tussen romige kaas, luchtig deeg en een vleugje kaneel. Besprenkeld met een beetje honing zijn ze werkelijk onweerstaanbaar.

Sinds die ochtend op Santorini denk ik bij elke kalitsounia weer even terug aan dat zonnige ontbijtbuffet, met uitzicht op de Egeïsche Zee, het zwembad en een nieuwe dag vol ontdekkingen die voor ons lag.

Het geheim zit in de ingrediënten

Zoals bij zoveel Griekse gerechten draait ook hier alles om eenvoud en kwaliteit. Een goede extra vierge olijfolie, romige verse kaas, geurige kaneel en een kwaliteitsvolle honing maken van een eenvoudig gebakje een echte lekkernij.

Op Santorini wordt het vaak geserveerd met lokale bloemenhoning, terwijl op Kreta meestal de beroemde tijmhoning wordt gebruikt. Beide geven het dessert een heerlijk mediterraan karakter.

Hier volgt het recept zodat je deze Griekse lekkernij ook thuis kunt bereiden.

Recept: Kalitsounia

Ingrediënten

Voor het deeg

• 1 kopje olijfolie

• 1 kopje uitgelekte Griekse yoghurt

• 1 ei

• 1½ kopje suiker

• 1 kg bloem

• 4 theelepels bakpoeder

• sap van ½ sinaasappel

• geraspte schil van 1 citroen (optioneel)

• ½ theelepel vanille-extract (optioneel)

Voor de vulling

• 1 kg verse myzithra, ricotta of mascarpone

• 1 kopje suiker

• 1 ei

• 1 eiwit

• 1 theelepel gemalen kaneel

Voor de afwerking

• 2 eieren

• 1 eetlepel water

• gemalen kaneel

• honing

Bereiding

Meng olijfolie, yoghurt, suiker en het ei tot een glad geheel. Voeg het sinaasappelsap, de citroenschil en eventueel de vanille toe.

Zeef de bloem met het bakpoeder en voeg die geleidelijk toe. Kneed tot een soepel deeg en laat het ongeveer dertig minuten rusten.

Meng intussen alle ingrediënten voor de vulling.

Rol het deeg uit tot ongeveer 3 mm dik en steek cirkels van circa 10 cm uit.

Schep een lepel vulling in het midden van elke cirkel en vouw de rand omhoog. Knijp het deeg op verschillende plaatsen dicht zodat het typische open bloemetje ontstaat.

Leg de kalitsounia op een met bakpapier beklede bakplaat en laat ze nog twintig minuten rusten.

Bestrijk met losgeklopt ei en een eetlepel water, bestrooi met kaneel en bak ze ongeveer 25 minuten op 180 à 200 °C tot ze mooi goudbruin zijn.

Serveer lauwwarm met een royale scheut honing.

Mijn tips

• Gebruik volle ricotta als je geen myzithra kunt vinden.

• Laat het deeg voldoende rusten; dat maakt het makkelijker om de mooie open vorm te maken.

• Serveer de kalitsounia met warme honing. Dat brengt de smaken nog beter tot hun recht.

• Ze zijn heerlijk bij een kop Griekse koffie of als afsluiter van een zomerse maaltijd.

Wist je dat…

Hoewel kalitsounia hun oorsprong op Kreta hebben, kom je ze tegenwoordig op meerdere Griekse eilanden tegen. Dat maakt de Griekse keuken zo bijzonder: recepten blijven niet binnen de grenzen van één eiland, maar reizen mee met de mensen die ze generaties lang koesteren.

Soms brengt één klein gebakje je meteen terug

naar een zonnig terras op Santorini.

En precies dat is de magie van reizen

én van koken: je neemt een stukje vakantie

gewoon mee naar huis.